Bewegen is niet hetzelfde als trainen

Dit is een verwarring waar ik zelf lang in heb geleefd: “Ik beweeg toch genoeg?”
Ja. Misschien. Maar beweeg je, of train je? Mijn ontspannen hardlooptempo is op dit moment 5:50 per kilometer. Dat tempo voelt licht, ik kan praten, mijn adem blijft rustig. Dat is bewegen, geen training. Een opvolgende intervaltraining met zeer wisselende snelheden wél.

Dat verschil is belangrijker dan het lijkt, zeker als je kijkt naar energie, herstel en hormonen.Tijdens een full body work-out met gewichten zorg ik namelijk door het kiezen van net iets zwaardere gewichten dat ik écht niet kan praten en heb ik twee dagen spierpijn.

Trainen: bewust over je grens

Trainen doe je met een doel. Je wilt ergens beter in worden: sterker, sneller, leniger, fitter. Dat betekent automatisch dat je je lichaam uitdaagt. Je vraagt het iets te doen wat het nét aankan, of eigenlijk: net niet.

Dat kan krachttraining zijn, hardlopen, HIIT, yoga met spierkracht. Trainen is meestal gepland, gestructureerd en herhaalbaar. Je doet oefeningen, volgt schema’s en werkt aan progressie.

Het lichaam reageert daar slim op: oké, dit was zwaar, laten we ons aanpassen zodat het de volgende keer beter gaat.
Maar die aanpassing gebeurt niet tijdens de training, die gebeurt erna. In rust.

Na een stevige training heeft je lichaam herstel nodig. Vaak minimaal één tot twee dagen. Ga je dezelfde prikkel geven terwijl dat herstel nog niet heeft plaatsgevonden, dan werkt training niet opbouwend maar juist ontregelend. Zeker hormonaal.

Bewegen: in beweging blijven

Bewegen is iets heel anders. Dat doe je niet per se om beter te worden, maar om in beweging te blijven. Denk aan een wandeling, fietsen, tuinieren, dansen in de woonkamer of een ommetje na het eten.

Als je lichaam hieraan gewend is, levert het geen trainingseffect op en dat is geen nadeel. Integendeel. Bewegen vraagt weinig herstel en kan, moet dagelijks. Het helpt je bloedsomloop, ondersteunt je hart en longen, houdt je spieren actief en helpt je hoofd tot rust te komen.

Buiten zijn, je zinnen verzetten, uit je hoofd en in je lijf komen dat is geen bijzaak. Dat is fundamenteel voor vitaliteit.

Waarom dit onderscheid ertoe doet

Beweging verbrandt calorieën en ondersteunt je gezondheid, maar leidt niet automatisch tot fysieke vooruitgang. Daarvoor is training nodig: een prikkel die boven je normale niveau uitstijgt.

Die prikkel zet hormonale processen in gang die zorgen voor aanpassing: sterker worden, fitter worden, meer uithoudingsvermogen. Maar diezelfde hormonen zijn óók gevoelig voor stress, slaap en herstel.

Met andere woorden:

• te weinig uitdaging → geen vooruitgang
• te veel training, te weinig herstel → ontregeling
• genoeg beweging + doelgericht trainen → balans

De kern

Je hoeft niet elke dag te trainen om gezond te zijn.
Maar alleen bewegen is ook niet altijd genoeg als je vooruitgang wilt.

Weten wanneer je beweegt en wanneer je traint en je herstel net zo serieus nemen als je inspanning maakt het verschil tussen uitputting en opbouw.

Soms is een wandeling in het bos of een dutje precies wat je lichaam nodig heeft. Ook dat is slim trainen.